Ahmet Kaya’yı anan sanatçı arkadaşı Ferhat Tunç, “Ahmet’in sesi hala yaşıyor. Şarkıları milyonlarca insana dokunuyor” dedi.
Unutulmayan sanatçı Ahmet Kaya, 28 Ekim 1957 tarihinde Meletî’de (Malatya) dünyaya geldi. Müzikle 6 yaşında babasının hediye ettiği bağlamayla tanıştı. Henüz 9 yaşındayken ilk kez sahneye çıktı. 16 yaşında siyasi nedenlerle cezaevinde kaldı. 1985 yılında yayımladığı ilk albümü olan “Ağlama Bebeğim” ile müzik yaşamında yeni bir sayfa açan Kaya, Attila İlhan, Ahmed Arif, Can Yücel, Hasan Hüseyin Korkmazgil, Sabahattin Ali ve Yusuf Hayaloğlu gibi şairlerin eserlerini besteleyerek, protest ve özgün müzik alanında tarzını oluşturdu.
Kaya’nın yaşamındaki en önemli kırılmalardan biri, 1999 yılında Magazin Gazetecileri Derneği’nin ödül töreninde yaşandı. Yılın En İyi Sanatçısı ödülünü aldığı gecede, bir sonraki yayımlanacak kaset için “Kürtçe bir şarkı yapıyorum ve Kürtçe bir klip çekiyorum” diye konuşan Kaya, salondaki davetlilerin tepkisi ve saldırılarıyla karşılaştı. Ödül gecesi sonrası maruz kaldığı yoğun linç kampanyası, konserlerinin iptal edilmesi ve ardından Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde (DGM) hakkında toplam 13,5 yıla kadar hapis istemiyle davalar açılması üzerine 16 Haziran 1999’da Fransa’ya gitti. Sürgünde yaşamını sürdüren Kaya, 16 Kasım 2000’de Paris’teki evinde henüz 43 yaşındayken, hayatını kaybetti. Kaya, 43 yıllık yaşamına 20 albüm ve yüzlerce şarkı sığdırdı.
Sanatçı arkadaşı Ferhat Tunç, Kaya’nın 26’ncı ölüm yıldönümü dolayısıyla konuştu.
‘YÜREKTEN BAĞ KURARDI’
Kaya’yı yalnızca sahnedeki duruşuyla tanımlamanın eksik olacağını ifade eden Tunç, “Ahmet Kaya çok sahici ve içten bir insandı. Son derece doğal, samimi ve insan canlısıydı. Onun için makamın, şöhretin hiçbir önemi yoktu. Kim olursa olsun insanla yürekten bağ kurardı. Öfkesini de üzüntüsünü de olduğu gibi yaşayan biriydi. Biraz çocuksu bir yanı vardı. Gülebilen şakalaşan bazen çok küçük şeylerden mutlu olan bir insandı” dedi.
‘DÜŞÜNCELERİN BULUŞTUĞU MEKAN’
Kaya ile ortak arkadaşları Yusuf Hayaloğlu aracılığıyla tanıştığını anlatan Tunç, Hayaloğlu’nun evinin zamanla bir aile ortamının ötesine geçerek, sanatçıların ortak düşüncelerin buluştuğu bir mekana dönüştüğünü dile getirdi. Tunç, “Yusuf’un kız kardeşi Gülten Kayaoğlu ile evli olan Ahmet Kaya bu eve sık sık geliyordu. Dolayısıyla o ev bir aile evi olmaktan çıktı. Dostluğun, müziğin, sohbetin, siyasetin ve ortak hayallerin buluştuğu bir mekana dönüştü. Sabahlara kadar sohbetler ederdik. O evde bir araya gelen insanlarla çok güzel bir dostluk ve sanat yolculuğunu temelleri de attık” diye belirtti.
‘KÜRTLÜĞÜMÜZÜ SORGULAMAYA BAŞLADIĞIMIZ YILLARDI’
Bir araya geldiklerinde her şeyi konuştuklarını, dönemin siyasal atmosferini sık sık değerlendirdiklerini ifade eden Tunç, “Ahmet’le yakınlaştığımız dönem 1980’li yılların sonlarına doğruydu. 12 Eylül darbesinin ağır toplumsal ve siyasal sonuçlarının hala yaşandığı günlerdi. Toplum hala darbenin yarattığı korku ikliminden kurtulamamıştı. Ahmet ile bir araya geldiğimizde bu meseleleri çok konuşurduk. Çünkü her bir gün bir çatışma günüydü, ölüm haberleri, gazete manşetlerine süsleyen görüntüler. Bütün bu sohbetlerin bir yerinde mutlaka mesele gelip Kürt meselesine dayanıyordu. O zaman kendi Kürtlüğümüzü, Kürt olmanın nasıl bir şey olduğunu sorgulamaya başladığımız yıllardı” ifadelerinde bulundu.
‘O GECE HEPİMİZE BİR SALDIRIYDI’
Kaya’nın ödül töreni gecesinde yaşadığı linç esnasında orada olmadığını söyleyen Tunç, İstanbul’a döndüğünde büyük bir üzüntü ve kaygı yaşadığını belirtti. Kaya’nın o gece yaşananları kendisine anlattığını söyleyen Tunç, “Aslında o gece bir sanatçının yalnızca düşünceleri ve kimliği nedeniyle nasıl hedef haline getirilebileceğini bir kez daha gösteriyordu. Salondaki saldırı, atılan sloganlar ve sonrasında yaşananlar hepimiz açısından utanç verici. Orada Ahmet’in karşı karşıya bırakıldığı saldırının yalnızca ona yönelik olmadığını, aslında hepimizin düşünce ve ifade özgürlüğüne, birlikte yaşama iradesine ve demokratik değerlere yönelmiş bir saldırı olduğunu konuştuk” diye belirtti.
‘KENDİNE ÖZGÜ, GÜÇLÜ YORUM’
Kaya’nın müziğinin zamana direnen bir müzik olduğunu vurgulayan Tunç, şunları belirtti: “Müziğinin en önemli özelliklerinden biri çok kişisel bir duyguyu, toplumsal bir duyguya dönüştürebilme becerisiydi. Bir aşk şarkısında, memleket, bir ayrılık şarkısında bile halkın yaşadığı bütün kopuşlar hissedebiliyordu. Onun şarkılarında hem büyük bir yalnızlık hem güçlü bir dayanışma bir mücadele duygusu vardı. Şarkılarında kendine özgü, güçlü bir yorumu vardı. Ahmet, yalnızca sözleri ve melodiyi aktarmıyordu. Bütün varlığıyla o şarkının içine giriyordu. Bugün genç kuşakların Ahmet Kaya’yı dinlemesi tabi ki çok önemli. Çünkü onun şarkılarında anlattığı barış, adalet, mücadele gibi meselelerin önemli bir bölümü hala hayatımızın içindedir.”
‘AHMET İLE GÜLÜŞLERİMİZ’
Kaya ile dostluklarında mizahın önemli bir yeri olduğunu belirten Tunç, onun en karanlık günlerde bile insanları güldürdüğünü dile getirdi. Tunç, Kaya’nın kendisine yaptığı bir şakayı değinerek, “Birlikte Cihangir’deki bir büroda hep buluşurduk, ortak mekanımızdı. Bir gün büroya girdim, masada duran armutları kimseye selam vermeden yedim. Armudu ısırmamla atmam bir oldu. Ağzım yanmaya başladı. Şaşkınlıkla bu ne diye sorunca, Ahmet, ‘Ne olacak Urfa armudu’ dedi. Sonra herkes güldü anladım oyuna geldiğimi. Ahmet, armudu küçük küçük keserek içine hep cebinde taşıdığı zehir gibi biberden sürmüş. Hep böyle şakacı bir yanı vardı. En zor, en karanlık günlerimizde bile bir yolunu bulup ortamı neşelendirmeyi çok seven biriydi. Fıkra anlatmak konusunda onun yarışmak imkansızdı. Anlattığı fıkralara en çok kendi gülerdi, fıkraların sonunu getiremezdi. Bugün dostluğumuzu hatırlarken, o kahkahaları hatırlıyorum” dedi.
‘AHMET’İN SESİ HALA YAŞIYOR’
Sürgünün insan yaşamındaki zorluklarına değinen Tunç, Kaya’nın yaşadıklarını daha derinden anladığını ifade ederek, sözlerini şöyle tamamladı: “Son 10 yıldır çok kötü bir dönem yaşıyoruz. İnsan sürgünde yaşayınca anlıyor. Yüzlerce binlerce insan bunu yaşıyor. Sürgün yalnızca bir ülkeden başka bir ülkeye gitmek değil, ait olduğumuz her şeyden dilinizden, sokaklarınızdan, dostlarınızdan, anılarınızdan, alışkanlıklarınızdan, her şeyden koparmak demektir. Yaşadığım bu 8 yıllık süreçte Ahmet’e ölümü hiç konduramadım. Paris’te onu son yolculuğuna uğurlarken de bunu dile getirmiştim. Aynı kentte Yılmaz Güney’i uğurlamıştım. Yılmaz Güney’den sonra beni bu kadar derinden sarsan ikinci bir veda. Yaşadığım bu duyguyu tarif etmek gerçekten çok zor. Aradan bunca yıl geçmesine rağmen Ahmet’i her hatırladığımda içimde hala derin bir sızı duyuyorum. Bazen birlikte güldüğümüz bir anı, bazen bir sohbetimizi, bazen de bir şarkı geliyor aklıma. Keşke bu ülke kendi sanatçılarına bu kadar düşmanca davranmasaydı. Kendi değerlerine böylesine ağır bedeller ödemek zorunda bırakmasaydı. Keşke Ahmet memleketinden koparılmasaydı, kendi toprağında, dostlarının arasında özgürce yaşayabilseydi. Bugün Kürt meselesini, çözümü konuşuyoruz. Ahmet’in sesi hâlâ yaşıyor. Şarkıları milyonlarca insana dokunuyor. Ama benim için hiçbir şarkı onunla yeniden oturup sohbet etmenin, bir kahkahayı paylaşmanın, dostça şakalaşmanın yerini tutmaz.”
MA / Helin Ok
