Trump’tan Yeni Tehdit: “Ulusal Güvenliğimiz İçin Grönland Gerekli”

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi yönündeki isteğini bir kez daha yineleyerek Danimarka ve Grönland yönetimleriyle gerilimi tırmandırdı. Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in Washington’a “ilhak tehditlerine son verme” çağrısına rağmen, pazar akşamı Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Grönland’a ihtiyacımız var. Bunu ulusal güvenliğimiz için söylüyorum” dedi.

Trump, Danimarka’nın Grönland’ı “yeterince koruyamayacağını” öne sürerek, “Yaklaşık iki ay içinde Grönland’la ilgileneceğiz, 20 gün sonra tekrar konuşuruz” ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD’nin Arktik bölgedeki çıkarlarını daha sert bir söylemle gündeme taşıdığı şeklinde yorumlandı.

“Savunmamız İçin Gerekli” Vurgusu

Trump daha önce The Atlantic dergisine verdiği telefon röportajında da Grönland’ın ABD savunması açısından “kesinlikle gerekli” olduğunu savunmuştu. Venezuela operasyonlarıyla Grönland arasında nasıl bir bağlantı kurulduğu sorusuna ise “Bunu ortaklarımız değerlendirmek zorunda kalacak” yanıtını vermiş, ancak “Grönland’a kesinlikle ihtiyacımız var” vurgusunu yinelemişti.

Uzmanlara göre Trump’ın bu yaklaşımı, ABD’nin Arktik bölgedeki askeri varlığını ve jeopolitik nüfuzunu genişletme hedefiyle bağlantılı. Erimekte olan buzullar, yeni deniz yolları ve zengin yeraltı kaynakları, Grönland’ı büyük güçler için stratejik bir merkez haline getiriyor.

Danimarka’dan Sert Tepki: “Saçmalık”

Trump’ın açıklamalarına Danimarka’dan sert yanıt geldi. Başbakan Mette Frederiksen, yayımladığı açıklamada, “ABD’den, tarihi bir müttefike ve açıkça satılık olmadığını ifade eden bir halk ile toprağa yönelik tehditlerine son vermesini talep ediyorum. ABD’nin Grönland’ın kontrolünü ele alması gerektiğini söylemek tamamen saçmadır” dedi.

Frederiksen ayrıca Danimarka’nın bir NATO üyesi olduğunu ve ittifakın güvenlik garantilerinden yararlandığını hatırlatarak, Danimarka Krallığı’nın toprak bütünlüğüne “tam saygı” beklediklerini vurguladı.

“SOON” Paylaşımı Tepki Çekti

Hafta sonu Danimarka’da tepkilere yol açan bir diğer gelişme ise Beyaz Saray Başkan Yardımcısı Genel Sekreteri Stephen Miller’ın eşi Katie Miller’ın sosyal medya paylaşımı oldu. Miller, X platformunda Grönland’ı ABD bayrağı renkleriyle gösteren bir harita paylaşıp altına “SOON” (Yakında) notunu düştü.

Daha önce Elon Musk’ın yönettiği Hükümet Verimliliği Komisyonu’nda (DOGE) görev yapan Miller’ın paylaşımı, Kopenhag’da “provokasyon” olarak değerlendirildi.

Grönland’dan “Saygısızlık” Tepkisi

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, söz konusu paylaşımı “saygısızlık” olarak nitelendirerek, “Ülkeler ve halklar arasındaki ilişkiler, statümüzü ve haklarımızı yok sayan sembollerle değil, karşılıklı saygı ve uluslararası hukuk temelinde yürütülür” dedi. Nielsen, buna karşın “panik yapılmasına gerek olmadığını” da vurguladı.

Danimarka Dışişleri yetkilileri ve Washington Büyükelçisi Jesper Møller Sørensen de Danimarka Krallığı’nın toprak bütünlüğüne tam saygı beklediklerini açıkladı.

Grönland Halkı ABD’ye Karşı

Yaklaşık 57 bin nüfusa sahip, özerk bir Danimarka toprağı olan Grönland, uzun süredir ABD’nin ilgi alanında. Ancak ada yönetimi defalarca “satılık olmadığını” ve geleceğine kendisinin karar vereceğini ilan etti. Ocak 2025’te yapılan bir ankete göre, Grönland halkının yüzde 85’i ABD’ye bağlanmaya karşı çıkarken, yalnızca yüzde 6’sı bu fikri destekliyor.

Trump’ın Aralık ayında Grönland için özel temsilci atayacağını açıklaması da iki ülke arasında gerginliğe yol açmıştı. Mart 2025’te ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in davetsiz şekilde Grönland’ı ziyaret etme planı tepki çekmiş, Vance daha sonra yalnızca ABD askeri üssünü ziyaret etmekle yetinmişti. Danimarka basını ise yaz aylarında Trump’a yakın en az üç Amerikalının Grönland’da “etki operasyonları” yürüttüğünü ortaya koymuştu.

Analiz: Arktik Rekabet Derinleşiyor

Trump’ın sert söylemi, yalnızca Danimarka ile ikili bir kriz değil; aynı zamanda ABD, Rusya ve Çin arasında büyüyen Arktik rekabetinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Grönland, hem askeri üsler hem de nadir toprak elementleri açısından kritik bir konumda bulunuyor. Ancak halkın ezici çoğunluğunun ABD’ye karşı çıkması ve uluslararası hukukun açık sınırları, Trump’ın bu yöndeki taleplerinin pratikte karşılık bulmasını zorlaştırıyor.

Uzmanlar, Washington’un Grönland konusundaki baskıyı sürdürmesinin, NATO içindeki müttefiklik ilişkilerini zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor.