Cenazesi zırhlı araca bağlanarak sürüklenen Hacı Lokman Birlik’in dosya avukatı Ramazan Demir, Hacı Lokman dosyası gibi Kürt halkının onuruna dokunan dosyalarda karar verilmesi gerektiğini söyledi.
Şirnex’te 3 Ekim 2015’te polis tarafından katledildikten sonra cenazesi zırhlı polis aracına bağlanarak sürüklenen Hacı Lokman Birlik’in failleri aradan geçen 11 yıla rağmen yargılanmadı. Soruşturmanın etkin yürütülmemesi üzerine aile avukatları dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. Temmuz ayında karar veren AYM, “insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının” ihlal edildiğine karar vererek, dosyanın yeniden araştırılması için Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine de karar verdi.
Birlik ailesinin avukatı Ramazan Demir, AYM kararının ardından dosyanın etkili biçimde soruşturulması gerektiğini dile getirerek, soruşturma sürecine dair bilgi verdi.
Hacı Lokman Birlik dosyasında savcılığın kayıtsızlığına dikkat çeken Demir, “Savcılık ısrarla ve inatla bu talepleri görmezden geldi. Bunun yerine kamuoyuna yansıyan o görüntüleri çeken polis memuru ve görüntüleri polis whatsapp grubuna atan kişiyle ilgilendi. Görüntüler bizim için önemli. O esnada edilen küfür ve hakaretlerden polislerin motivasyonunu zaten biliyorduk. Bununla ilgili araştırma ve soruşturma taleplerimiz vardı ama esas olarak bedenine yapılanlarla ilgili taleplerimiz görmezden gelindi. Savcılığa bununla ilgili yoğun talepler sunduk. Savcılığın bununla derdi olmadığını fark ettik. En son dilekçemiz ile birlikte ‘Eğer bu konuda herhangi bir niyet gösterilmeyecekse bizim için savcılık kanalı bu ölüm olayı üzerinde etkisiz bir yol olduğu kabulüyle Anayasa Mahkemesi’ne başvuracağımızı’ doğrudan savcılığın kendisine ifade ettik, cevap vermediler. Bizde AYM’ye götürdük” dedi.
‘TÜM ŞÜPHELİLER DOSYAYA EKLENMELİ’
AYM kararının eksik ama önemli olduğunu belirten Demir, “Bu önemliydi bizim açımızdan çünkü hali hazırda aynı soruşturma esasıyla Şırnak’ta devam ediyor. AYM, eksikte olsa cesur bir karar verdi. Verdiğimiz bütün taleplerini inceledi. Savcılığın bu talepler karşısındaki tavrı ve isteksizliğini de inceleyerek bir nevi cezalandırdı. Kararın en önemli kısımları, kamuoyunun da bildiği üzere, bedenine yapılan insanlık dışı muamelenin ailede yarattığı manevi ızdırabın boyutunu değerlendirmesi ve ölüm şekli sonrasında dahili olan kamuoyu görevlilerinin herhangi bir şekilde ifadelerinin alınmamış olmasından ve buna dair hiçbir işlem yapılmamış olmasını sert bir dille eleştirmesidir. Bu aşamada AYM kararından sonra savcılığın yapacağı şey dosyayı yeniden ele alıp bu olayda dahili etkisi olan, karar almada ve uygulamada tetiği çeken ya da bedenini o şekilde taşınıp teşhir edilmesinde etkili olan bütün kamuoyu görevlilerinin dosyaya şüpheli olarak eklenmesi şekliyle soruşturmanın yürütülmesi gerekiyor” diye belirtti.
‘ISRARLA TAKİP EDECEĞİZ’
AYM kararlarından sonra Şirnex’teki dosya savcısıyla görüştüğünü ve görüşmelerin olumlu geçtiğini söyleyen Demir, şöyle konuştu: “Şırnak’a giderek kararların yerine getirilmesi talebinde bulunduk ancak dosyayı incelemek istediğimizde dosyada gizlilik kararı olduğunu gördük. Çok anlamsız bir şekilde hiç gereği yokken durduk yere dosyaya gizlilik kararı getirilmiş. Dosyanın hepsi bizde var. Bizzat kendim gittim Şırnak Başsavcılığı ile görüştüm. Dosyanın önemini anlattım, konuştum. Kendisi de dosyayı zaten bildiğini ve AYM kararının gereklerinin yerine getirileceğini, ihlal tespitleri ışığında gerekli soruşturma ve araştırmaların yapılacağını bizzat bana ifade etti. Olumlu ve yapıcı bir görüşmeydi. Kararı yok saymamaları ve tavırlarının bu yönde olması umut verici bir şeydi. Savcılığın AYM kararının ne kadarını dikkate aldığını, uygulayıp uygulamadığı kısımları özenle ve ısrarla takip etmeye, Hacı Lokman Birlik’in bedenine bu insanlık dışı uygulamayı yapan kamu görevlilerinin soruşturulması için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceğiz” ifadelerine yer verdi.
AYM’nin “yaşam hakkının usul boyutuyla ihlali” kararına değinen Demir, “AYM burada savcılığa şunu demek istiyor: 10 yıl boyunca nasıl soruşturmazsın, soruşturma var ama yok. Hacı Lokman Birlik’in sağ yakalanıp sonradan infaz edildiğine, sağ yakalanabilecekken bunun tercih edilmeyip ısrarla öldürülmeye, öldüğünden emin olunana kadar ateş edildiğine ilişkin iddialarımızı incelememişsin ve bunu 10 yıl boyunca yapmamışsın” dedi.
TALEPLER
Demir, taleplerini şöyle sıraladı: “Kancayı boynuna takan, gidip başında hakaret ve küfür eden, sonrasında sürüklenirken yine aynı şekilde küfür ve hakarette bulunan, karakolun önüne gelene kadarki o süreçlerin içinde olan, kolluk görevlilerinin tespiti ve dosyaya dahili taleplerimiz karşılanmalı. Emir komuta zinciri ile o tetiği çeken kim? Hacı Lokman sağ yakalanabilecekken ısrarla öldürmeye çalışan kim? AYM kararı önemli çünkü insan haysiyeti ölümle son bulmaz. İnsanlık onuru dediğimiz şey sadece ailenin ve avukatların onuru değil. Bütün bir toplumun onurundan bahsediyoruz. Sorumluların soruşturulması ve bu görevlilerin bir daha kamu görevlisi olmaması gerekiyor. Soruşturmanın çok etkili, yetkin, yeterli hem idari hem adli boyutuyla sonuca götürecek ve faillerin tespit edilmesini ve ceza almalarını sağlayacak bir ciddiyet ve niyetle yürütülmesini bekliyoruz.”
SİMGE DOSYALAR VE SÜREÇ
Hacı Lokman Birlik’in katledildiği dönemin koşulları ile bugünün koşullarını karşılaştıran Demir, “Türkiye yüzyıllık bir meselesiyle yüzleşme eğilimine ve girmiş durumda. Şu an Kürt sorunun çözümü bağlamında konuşuyoruz. Hacı Lokman dosyası gibi simgesel dosyalar ve bütün Kürt halkının onuruna dokunan dosyalar, bu niyetin gösterilmesi, açıklanması ve bütün topluma kavratılması, toplumun sürece iknası için çok önemli bir dosya. 1990’lı yıllardaki olaylar, köy yakmalar, yargısız infazlar, 2016’daki Cizre bodrumları, Hacı Lokman Birlik dosyaları olsun bütün insanlığın ortak vicdanında yer edinmiş dosyalarla yüzleşilmesi ve dosyaların hakikatlerinin ortaya çıkarılması, araştırılması bu sürecin bir parçasıdır aynı zamanda. Devlet, eğer gerçekten Kürtlerle barışmak ve iyi niyet gösterecekse buyursun Hacı Lokman dosyası bunun için çok simgesel bir şey. Barış ve Demokratik Toplum Süreci bu şekilde yürüyorken, devlet eğer niyetini göstermek istiyorsa Hacı Lokman dosyası burada” diye konuştu.
MA / Helin Ok
